قراردادهای جدید نفتی ایران

0
160

مقدمه

مدل سابق قراردادهای نفتی، از جنس قراردادهای بیع متقابل بودند. این قراردادها که به نوعی قراردادی با خرید خدمت محسوب می‌گردند، با توجه به قیمت پایین جهانی نفت و کمبود منابع داخلی شرکت ملی نفت ایران، فرصت مناسبی را برای کشور در توسعه ی میادین، به خصوص میدان مشترک پارس جنوبی فراهم کردند. اما این قراردادها با مشکلاتی همراه بودند که از جمله این مشکلات می‌توان به کوتاه مدت بودن دوره قرارداد، وابستگی پرداخت حق الزحمه پیمانکار به هزینه‌های سرمایه‌ای، نظارت ضعیف کارفرما بر عملکرد پیمانکاران و انعطاف پایین این قرارداد اشاره کرد (به پیوست ۱ مراجعه شود).

مسئولین فعلی وزارت نفت با درک مشکلات موجود قراردادهای بیع متقابل، نسل جدید قرارداد های نفتی ایران موسوم به IPC[1] را معرفی کردند که از نظر محتوا، آن را می توان الهام گرفته از نسل جدید قراردادهای نفتی کشور عراق موسوم به قراردادهای Fee Per Barrel دانست؛ قراردادهایی که در سال های اخیر توانستند شرکت های بین المللی نفتی مطرح در دنیا را برای سرمایه گذاری در میادین عراق جذب کنند

[۱] Iranian Petroleum Contract

نتیجه گیری و ارائه پیشنهاد

آنچه در کنفرانس تهران در قالب ۵۱ پروژه به شرکت های خارجی معرفی شد، ترکیبی از میادین مشترک و مستقل نفتی و گازی بود که تنها یک سوم آن، میادین مشترک هستند. حال سوال اصلی این است چه ضرورتی برای معرفی میادین مستقل به شرکت های بین المللی نفتی وجود داشت؟ البته گفتنی است که جذابیت های بیشتری برای میادین مشترک در مدل IPC در نظر گرفته شده است تا این شرکت ها انگیزه بیشتری برای سرمایه گذاری در این میادین داشته باشند ولی ریسک سیاسی و عملیاتی و همچنین فشار کشورهای شریک ایران در این میادین نظیر عربستان سعودی، قطر، امارات و عراق از جذابیت‌های این میادین برای شرکت های بین المللی نفتی می کاهد. در نتیجه، پیش بینی می شود معرفی همزمان میادین مستقل و میادین مشترک، میادین مشترک را از اولویت فعالیت شرکت های بین المللی نفتی در ایران خارج کند؛ امری که یک بار در گذشته و در قالب قراردادهای بیع متقابل تجربه شد و کشور نتوانست در بستر این قراردادها، شرکت های بین المللی را به میادین مشترک نفتی هدایت کند. بنابراین از آنجا که اولویت اصلی کشور، توسعه میادین مشترک است، ضرورت دارد میادین مستقل برای سرمایه گذاری در بستر IPC از دستور کار وزارت نفت خارج شود.

در نهایت می توان گفت که IPC مدل جدیدی از قراردادهای نفتی است که می تواند منافعی را نصیب کشور کند، در صورتی که به نکات زیر به دقت توجه شود:

الف- پروژه های هدف این قراردادها و علت انتخاب آن ها مشخص شود.[۱]

ب- نظام حقوقی، فنی و  مالی مورد نظر برای هر پروژه ارزیابی شود و برای تدوین آن، کار کارشناسی دقیقی صورت گیرد.

ج- صرفا تدوین یک قرارداد خوب منجر به عایدی برای کشور نمی شود و کیفیت اجرای آن خود موضوع مستقلی است که از الزامات آن هوشیاری طرف ایرانی در زمان اجرا و اولویت منافع ملی بر منافع شخصی و کوتاه مدت افراد، احزاب و گروه ها در طول پروژه است.

د- به IPC باید با هدف جبران کمبودهای موجود و رفع موانع فعلی نگاه شود و نه به عنوان مدلی برای امضای قرارداد با شرکت‌های خارجی و افتخار به آن.[۲]

بنابراین یکپارچگی اکتشاف با توسعه و تولید در مناطق مرزی خشکی و دریا یا در دریای خزر -که مشکلات حقوقی مربوط به خود را دارد- توصیه می شود، نه کل مناطق کشور.[۳]

[۱] صادق رضوی کارشناس انرژی خبرگزاری تسنیم

[۲] دکتر مقصود ایمانی هیأت علمی دانشگاه امام صادق(ع) خبرگزاری فارس

[۳] محمد پارسا کارشناس انرژی خبرگزاری تابناک

 دانلود کنید

– قراردادهای جدید نفتی ایران (IPC)

دیدگاهتان را بنویسید

Please enter your comment!
Please enter your name here